Ngày 13/10/2026, Hội đồng Bảo vệ Dữ liệu châu Âu (EDPB) công bố tuyên bố về kính thông minh, yêu cầu thiết bị phải báo hiệu rõ ràng khi ghi hình. Cơ quan này cũng nhấn mạnh nhà sản xuất và nhà cung cấp dịch vụ AI không được đẩy nghĩa vụ bảo vệ dữ liệu sang người đeo.
Tuyên bố không ràng buộc pháp lý và không nêu tên hãng nào, nhưng cho thấy cách các cơ quan dữ liệu EU nhìn nhận kính AI có camera và micro.
EDPB nói gì về kính thông minh?
Theo thông cáo của EDPB, kính thông minh trông giống kính bình thường nhưng có camera, micro và kết nối Internet, nên người xung quanh thường không biết mình đang bị quay, ai quay và để làm gì. Chủ tịch EDPB Anu Talus cho rằng kính thông minh cần khiến việc ghi hình trở nên hiển nhiên, vì mọi người xứng đáng nhận cảnh báo rõ ràng chứ không phải những bất ngờ bị che giấu.
Cùng ngày, EDPB công bố báo cáo “The connected gaze” do một nhà xã hội học số thực hiện theo đề xuất của cơ quan dữ liệu Pháp (CNIL). Báo cáo này không nhất thiết phản ánh quan điểm chính thức của hội đồng.
Ai chịu trách nhiệm khi kính ghi hình?
EDPB phân biệt rõ hai nhóm:
- Người đeo: quay gia đình, bạn bè hay dịch cho riêng mình là hoạt động cá nhân, ngoài phạm vi GDPR. Nhưng khi đăng ảnh, video lên mạng xã hội công khai hoặc dùng kính cho công việc, hoạt động chính trị, người đeo có thể trở thành bên kiểm soát dữ liệu với đầy đủ nghĩa vụ.
- Nhà sản xuất và nhà cung cấp ứng dụng, dịch vụ AI: vẫn chịu GDPR kể cả khi người đeo được miễn trừ. Theo PPC Land, điều khoản yêu cầu người đeo tự báo cho người xung quanh không giúp hãng hoàn thành nghĩa vụ của mình.
Những biện pháp EDPB khuyến nghị
Hội đồng đề xuất các cách báo hiệu như đèn LED sáng, tín hiệu âm thanh, kích hoạt bằng giọng nói, thông báo trên điện thoại theo cách tôn trọng quyền riêng tư, hoặc thiết kế giúp phân biệt kính thông minh với kính thường. Cảnh báo phải đáng tin cậy, khó bị phớt lờ và được cập nhật thường xuyên. Theo phân tích của PPC Land về văn bản 8 trang, EDPB còn đưa ra một số gợi ý cụ thể:
- Không thể ghi hình khi đèn báo bị che; đèn cần nhìn thấy được trong nhiều điều kiện ánh sáng.
- Mặc định hạn chế quay liên tục, phát trực tiếp và lưu trữ; với kính chủ yếu hỗ trợ theo thời gian thực, nên tắt lưu trữ âm thanh, hình ảnh theo mặc định.
- Ưu tiên xử lý trên thiết bị, làm mờ danh tính người qua đường trước khi chia sẻ.
EDPB cũng lưu ý rủi ro cao hơn ở trường học, bệnh viện, bãi biển và với trẻ em, nhóm dễ bị xử lý dữ liệu lén lút hơn (Al Jazeera/AFP).
Bối cảnh: làn sóng lo ngại ở châu Âu
Tuyên bố xuất hiện khi nhiều nơi siết kính có camera. Theo AFP, Na Uy muốn tạm cấm kính thông minh ở một số nơi công cộng và Oslo đã cấm kính có camera trong trường học; ở Pháp, công tố viên mở điều tra vụ quay phụ nữ trên phố bằng kính rồi đăng lên mạng; tại Anh, kiến nghị “Stop Smart Glasses” vượt 10.000 chữ ký. Insglass từng điểm qua động thái của Na Uy trong bản tin kính AI tháng 10/2026.
Không phải ai cũng đồng tình. Luật sư Peter Craddock (Osborne Clarke) đặt câu hỏi liệu “mức độ chấp nhận của xã hội” có thuộc thẩm quyền của các cơ quan bảo vệ dữ liệu hay không, theo PPC Land.
Ý nghĩa với người dùng Việt Nam
Khuyến nghị của EDPB không áp dụng trực tiếp tại Việt Nam, nhưng các hãng bán kính toàn cầu thường điều chỉnh thiết kế theo thị trường khó tính nhất, nên đèn báo, âm báo và cài đặt mặc định có thể thay đổi trên các mẫu tương lai. Với người đang dùng hoặc định mua kính AI có camera, nên hỏi ý kiến trước khi quay người khác, tránh ghi hình ở nơi nhạy cảm như trường học, bệnh viện, phòng thay đồ, và cân nhắc kỹ trước khi đăng video có người lạ lên mạng.
Nguồn: EDPB – thông cáo 13/10/2026; EDPB – Statement on smart glasses; Al Jazeera/AFP; PPC Land.
